oalib
Search Results: 1 - 10 of 100 matches for " "
All listed articles are free for downloading (OA Articles)
Page 1 /100
Display every page Item
Die hantering van teenoorgesteldheid in enkele tipes woordeboeke, toegelig met Afrikaanse voorbeelde
A Otto
Lexikos , 2006,
Abstract: Hoewel teenoorgesteldheid tot dusver deur baie leksikograwe as 'n bonus beskou is in die meeste tipes woordeboeke, word in hierdie artikel aangevoer dat hul insluiting verpligtend behoort te wees in aanleerderwoordeboeke en dat dit ook van groot nut kan wees in verskeie ander tipes woordeboeke. Eers word 'n uiteensetting gegee van verskillende tipes teenstellingsverhoudings. Daarna word die hantering van teenoorgesteldheid toegelig met Afrikaanse voorbeelde, in drie tipes woordeboeke bespreek met betrekking tot twee kategorie : inligting in die toeligtingsgedeelte en in die alfabetiese gedeelte. Met verwysing na die pluspunte sowel as die tekortkominge in die bespreekte woordeboeke, word voorstelle ter verbetering van die hantering van teenoorgesteldheid in hierdie woordeboeke gemaak, bv.: (1) die term teenoorgesteldheid behoort duidelik omskryf te word in die toeligtingsgedeelte, (2) die leksikale items waarby teenoorgesteldes aangedui kan word, behoort as lemmas op hulle alfabetiese plekke opgeneem te word, (3) die teenoorgesteldes van hierdie lemmas behoort by dié lemmas aangedui te word, en (4) die mees frekwente teenoorgesteldes kan deur middel van korpusontleding ge dentifiseer word. Sleutelwoorde: aanleerderwoordeboek, alfabetiese gedeelte, antonimie, defini ring, eentalige woordeboek, kruisverwysings, leksikografie, lemma, semantiese opposisie, teenoorgesteldheid, toeligtingsgedeelte, tweetalige woordeboek
Die bewerking van idiome in tweetalige woordeboeke
L Potgieter
Lexikos , 2006,
Abstract: Woordeboeke is belangrike en noodsaaklike hulpmiddels vir vertalers, maar tog het baie vertalers gemengde gevoelens oor veral tweetalige woordeboeke. Terwyl hulle aan die een kant nie werklik sonder hulle kan werk nie, bied tweetalige woordeboeke aan die ander kant dikwels vir die vertaler min of geen leiding. Dit blyk ook dat tweetalige woordeboeke nie voldoende hulpmiddels vir professionele vertalers is by die vertaling van idiome nie. Teorie betreffende en benaderings tot vertaling word in die bespreking betrek. Die vertaling van idiome behels meer as net die vertaling van enkelwoorde. In hierdie artikel word aandag gegee aan die huidige bewerking van idiome in tweetalige woordeboeke sowel as die probleme waarmee vertalers gekonfronteer word by die vertaling van idiome. Sleutelwoorde: idioom, tweetalige woordeboek, vertaalekwivalwent, absolute ekwivalensie, gedeeltelike ekwivalensie, divergensie, zero-ekwivalensie, surrogaatekwivalensie, registerverskille, onvasthede, taalbousels
'n Moontlike model vir die bewerking van idiome in tweetalige woordeboeke
L Potgieter
Lexikos , 2008,
Abstract: Opsomming: Woordeboeke is belangrike en noodsaaklike hulpmiddels vir vertalers, maar tog het baie vertalers gemengde gevoelens veral oor tweetalige woordeboeke. Terwyl hulle aan die een kant nie werklik daarsonder kan werk nie, bied tweetalige woordeboeke aan die ander kant dikwels vir vertalers min of geen leiding nie. Dit blyk ook dat tweetalige woordeboeke 'n onvoldoende hulpmiddel vir professionele vertalers by die vertaling van idiome is. Die vertaling van idiome behels meer as net die vertaling van enkelwoorde. In hierdie artikel word 'n moontlike model aangebied om die bewerking van idiome in tweetalige woordeboeke te help verbeter. Sleutelwoorde: IDIOOM, TWEETALIGE WOORDEBOEK, VERTAALEKWIVALWENT, ABSOLUTE EKWIVALENSIE, GEDEELTELIKE EKWIVALENSIE, DIVERGENSIE, ZERO-EKWIVALENSIE, SURROGAATEKWIVALENSIE, REGISTERVERSKILLE, ONVASTHEDE, TAALBOUSELS
Die hantering van teenoorgesteldheid in enkele tipes woordeboeke, toegelig met Afrikaanse voorbeelde
Anna Nel Otto
Lexikos , 2011, DOI: 10.5788/16--654
Abstract: Opsomming: Hoewel teenoorgesteldheid tot dusver deur baie leksikograwe as 'n bonus beskou is in die meeste tipes woordeboeke, word in hierdie artikel aangevoer dat hul insluiting verpligtend behoort te wees in aanleerderwoordeboeke en dat dit ook van groot nut kan wees in verskeie ander tipes woordeboeke. Eers word 'n uiteensetting gegee van verskillende tipes teenstellingsverhoudings. Daarna word die hantering van teenoorgesteldheid toegelig met Afrikaanse voorbeelde, in drie tipes woordeboeke bespreek met betrekking tot twee kategorie?: inligting in die toeligtingsgedeelte en in die alfabetiese gedeelte. Met verwysing na die pluspunte sowel as die tekortkominge in die bespreekte woordeboeke, word voorstelle ter verbetering van die hantering van teenoorgesteldheid in hierdie woordeboeke gemaak, bv.: (1) die term teenoorgesteldheid behoort duidelik omskryf te word in die toeligtingsgedeelte, (2) die leksikale items waarby teenoorgesteldes aangedui kan word, behoort as lemmas op hulle alfabetiese plekke opgeneem te word, (3) die teenoorgesteldes van hierdie lemmas behoort by di? lemmas aangedui te word, en (4) die mees frekwente teenoorgesteldes kan deur middel van korpusontleding ge?dentifiseer word. Sleutelwoorde: AANLEERDERWOORDEBOEK, ALFABETIESE GEDEELTE, ANTONIMIE,DEFINI?RING, EENTALIGE WOORDEBOEK, KRUISVERWYSINGS, LEKSIKOGRAFIE, LEMMA, SEMANTIESE OPPOSISIE, TEENOORGESTELDHEID, TOELIGTINGSGEDEELTE, TWEETALIGE WOORDEBOEK Abstract: The Treatment of Opposites in a Few Types of Dictionaries, Illustrated by Afrikaans Examples. Although lexical items indicating semantic opposition have, until now, been regarded by many lexicographers as a bonus in most types of dictionaries, it is argued in this article that their inclusion should be compulsory in learner's dictionaries and that it can also be of great value in many other types of dictionaries. First an exposition is given of different types of semantic opposition. Then the treatment of opposition illustrated by Afrikaans examples, is discussed in three types of dictionaries by looking at two categories: the information in the usage guide and in the alphabetical part. With reference to the strong points as well as the shortcomings in the discussed dictionaries, suggestions are made for the improvement of the treatment of semantic opposition in these dictionaries, e.g. (1) the term semantic opposition should be clearly defined in the usage guide, (2) the lexical items indicating semantic opposition should be recorded in their alphabetical places as lemmata, (3) the opposites should be indicated at these le
Die bewerking van idiome in tweetalige woordeboeke
Liezl Potgieter
Lexikos , 2011, DOI: 10.5788/16--655
Abstract: Opsomming: Woordeboeke is belangrike en noodsaaklike hulpmiddels vir vertalers, maar tog het baie vertalers gemengde gevoelens oor veral tweetalige woordeboeke. Terwyl hulle aan die een kant nie werklik sonder hulle kan werk nie, bied tweetalige woordeboeke aan die ander kant dikwels vir die vertaler min of geen leiding. Dit blyk ook dat tweetalige woordeboeke nie voldoende hulpmiddels vir professionele vertalers is by die vertaling van idiome nie. Teorie? betreffende en benaderings tot vertaling word in die bespreking betrek. Die vertaling van idiome behels meer as net die vertaling van enkelwoorde. In hierdie artikel word aandag gegee aan die huidige bewerking van idiome in tweetalige woordeboeke sowel as die probleme waarmee vertalers gekonfronteer word by die vertaling van idiome. Sleutelwoorde: IDIOOM, TWEETALIGE WOORDEBOEK, VERTAALEKWIVALWENT, ABSOLUTE EKWIVALENSIE, GEDEELTELIKE EKWIVALENSIE, DIVERGENSIE, ZERO-EKWIVALENSIE, SURROGAATEKWIVALENSIE, REGISTERVERSKILLE, ONVASTHEDE, TAALBOUSELS Abstract: The Treatment of Idioms in Bilingual Dictionaries. Dictionaries are important and necessary aids for translators, but still many translators have mixed feelings especially regarding bilingual dictionaries. While on the one hand they cannot really work without them, on the other hand bilingual dictionaries often give the translator little or no guidance. It also appears that bilingual dictionaries are not sufficient aids for professional translators in the translation of idioms. Theories regarding and approaches to translation are broached in the discussion. The translation of idioms entails more than just the translation of single words. In this article, attention is given to the present treatment of idioms in bilingual dictionaries, as well as problems with which translators are confronted in the translation of idioms. Keywords: IDIOM, BILINGUAL DICTIONARY, TRANSLATION EQUIVALENT, ABSOLUTE EQUIVALENCE, PARTIAL EQUIVALENCE, DIVERGENCE, ZERO EQUIVALENCE, SURROGATE EQUIVALENCE, DIFFERENCES IN REGISTER, VARIABLE UNITS, LANGUAGE UNITS
'n Moontlike model vir die bewerking van idiome in tweetalige woordeboeke  [cached]
Liezl Potgieter
Lexikos , 2011, DOI: 10.5788/18--484
Abstract: Opsomming: Woordeboeke is belangrike en noodsaaklike hulpmiddels vir vertalers, maartog het baie vertalers gemengde gevoelens veral oor tweetalige woordeboeke. Terwyl hulle aan dieeen kant nie werklik daarsonder kan werk nie, bied tweetalige woordeboeke aan die ander kantdikwels vir vertalers min of geen leiding nie. Dit blyk ook dat tweetalige woordeboeke 'n onvoldoendehulpmiddel vir professionele vertalers by die vertaling van idiome is. Die vertaling vanidiome behels meer as net die vertaling van enkelwoorde. In hierdie artikel word 'n moontlikemodel aangebied om die bewerking van idiome in tweetalige woordeboeke te help verbeter. Sleutelwoorde: IDIOOM, TWEETALIGE WOORDEBOEK, VERTAALEKWIVALWENT,ABSOLUTE EKWIVALENSIE, GEDEELTELIKE EKWIVALENSIE, DIVERGENSIE, ZERO-EKWIVALENSIE,SURROGAATEKWIVALENSIE, REGISTERVERSKILLE, ONVASTHEDE, TAALBOUSELS Abstract: A possible model for the treatment of idioms in bilingual dictionaries. Dictionaries are important and necessary resources for translators, but translators nevertheless have mixed feelings particularly about bilingual dictionaries. While on the one hand they cannot really work without them, bilingual dictionaries on the other hand often give translators little or no help. It also appears that bilingual dictionaries are an insufficient resource for professional translators when translating idioms. The translation of idioms entails more than just the translation of single words. In this article, a possible model is presented to help improve the treatment of idioms in bilingual dictionaries. Keywords: IDIOM, BILINGUAL DICTIONARY, TRANSLATION EQUIVALENT, ABSOLUTEEQUIVALENCE, PARTIAL EQUIVALENCE, DIVERGENCE, ZERO-EQUIVALENCE,SURROGATE EQUIVALENCE, DIFFERENCES IN REGISTER, VARIABLE UNITS, LANGUAGEUNITS
'n Teoretiese basis vir kontekstualisering in tweetalige woordeboeke
H Beyer
Lexikos , 2009,
Abstract: Die hoofdoel van 'n tweetalige woordeboek kan beskou word as die kommu-nikatiewe bemagtiging van die woordeboekgebruiker deur die voorsiening van semanties-prag-matiese vertaalekwivalente ter wille van kommunikatiewe ekwivalensie. Wanneer 'n vertaalekwi-valentparadigma aangebied word, moet die woordeboekgebruiker deur funksionele ekwivalent-diskriminerende inskrywings gehelp word om die kommunikatief gepaste vertaalekwivalent te selekteer vir die doel van teksresepsie, teksproduksie of vertaling binne die tersaaklike diskoers-situasie, d.w.s. die data-aanbod in die woordeboek behoort die gebruiker in die toepassing van ekwivalentdiskriminasie te ondersteun. In hierdie artikel word 'n teoretiese fundering van sodani-ge aanbod voorgestel, wat gebaseer word op die relevante literatuur en woordeboekdata. Die potensiaal van 'n kommunikatiewe benadering tot 'n gebruikersgerigte metaleksikografie word in die proses verken. Daar word vasgestel dat ekwivalentdiskriminerende inskrywings in 'n algemene tweetalige woordeboek binne die paradigma van konteks, soos leksikografies toegepas, aangebied word, en bepaalde klasse kontekstualiserende inskrywings word ge dentifiseer. Die verspreiding-struktuur van dié inskrywingstipes kom ook kortliks aan bod. 'n Kommunikatiewe benadering benadruk dat die kommunikatiewe sukses van 'n woordeboek deur 'n goed beplande woordeboek-spesifieke leksikografiese proses én woordeboekgebruik deur bevoegde teikengebruikers mede-bepaal word. Sleutelwoorde: betekenisverklaring, buiteteks, dekodering, diskrimina-tor, ekwivalentdiskriminasie, ekwivalentdiskriminerende inskrywing, enkodering, gebruikersgerigte metaleksikografie, ingevoegde teks, kollo-kasie, kommunikatiewe benadering, kommunikatiewe ekwivalensie, kon-teks, konteksleiding, kontekstualiserende inskrywings, kontekstualise-ring, koteks, leksikografie, leksikografiese data, leksikografiese etiket, leksikografiese glos, semanties-pragmatiese ekwivalensie, tweetalige woordeboek, verspreidingstruktuur, vry konstruksie
'n Teoretiese basis vir kontekstualisering in tweetalige woordeboeke
Herman L. Beyer
Lexikos , 2011, DOI: 10.5788/19--427
Abstract: Opsomming: Die hoofdoel van 'n tweetalige woordeboek kan beskou word as die kommu-nikatiewe bemagtiging van die woordeboekgebruiker deur die voorsiening van semanties-prag-matiese vertaalekwivalente ter wille van kommunikatiewe ekwivalensie. Wanneer 'n vertaalekwi-valentparadigma aangebied word, moet die woordeboekgebruiker deur funksionele ekwivalent-diskriminerende inskrywings gehelp word om die kommunikatief gepaste vertaalekwivalent te selekteer vir die doel van teksresepsie, teksproduksie of vertaling binne die tersaaklike diskoers-situasie, d.w.s. die data-aanbod in die woordeboek behoort die gebruiker in die toepassing van ekwivalentdiskriminasie te ondersteun. In hierdie artikel word 'n teoretiese fundering van sodani-ge aanbod voorgestel, wat gebaseer word op die relevante literatuur en woordeboekdata. Die potensiaal van 'n kommunikatiewe benadering tot 'n gebruikersgerigte metaleksikografie word in die proses verken. Daar word vasgestel dat ekwivalentdiskriminerende inskrywings in 'n algemene tweetalige woordeboek binne die paradigma van konteks, soos leksikografies toegepas, aangebied word, en bepaalde klasse kontekstualiserende inskrywings word ge dentifiseer. Die verspreiding-struktuur van dié inskrywingstipes kom ook kortliks aan bod. 'n Kommunikatiewe benadering benadruk dat die kommunikatiewe sukses van 'n woordeboek deur 'n goed beplande woordeboek-spesifieke leksikografiese proses én woordeboekgebruik deur bevoegde teikengebruikers mede-bepaal word. Sleutelwoorde: BETEKENISVERKLARING, BUITETEKS, DEKODERING, DISKRIMINA-TOR, EKWIVALENTDISKRIMINASIE, EKWIVALENTDISKRIMINERENDE INSKRYWING, ENKODERING, GEBRUIKERSGERIGTE METALEKSIKOGRAFIE, INGEVOEGDE TEKS, KOLLO-KASIE, KOMMUNIKATIEWE BENADERING, KOMMUNIKATIEWE EKWIVALENSIE, KON-TEKS, KONTEKSLEIDING, KONTEKSTUALISERENDE INSKRYWINGS, KONTEKSTUALISE-RING, KOTEKS, LEKSIKOGRAFIE, LEKSIKOGRAFIESE DATA, LEKSIKOGRAFIESE ETIKET, LEKSIKOGRAFIESE GLOS, SEMANTIES-PRAGMATIESE EKWIVALENSIE, TWEETALIGE WOORDEBOEK, VERSPREIDINGSTRUKTUUR, VRY KONSTRUKSIE : A Theoretical Foundation for Contextualisation in Bilingual Dictionaries. The main aim of a bilingual dictionary may be regarded as the communicative empowerment of the dictionary user through the presentation of semantic-pragmatic translation equivalents for the purpose of communicative equivalence. When a translation equivalent paradigm is offered, the dictionary user should be assisted in selecting the communicatively appropriate translation equivalent for the purpose of text reception, text production or translation in a specific discourse situation by f
Translating Culture in Bilingual Dictionaries Vertaling van kultuur in tweetalige woordeboeke
Ernst Kotzé
Lexikos , 2012, DOI: 10.5788/9-1-916
Abstract: In addition to the act of translation, transculturalisation and strategies of textuality come into play as interacting factors in the compilation of interlingual dictionaries. In this article, some conclusions resulting from a comparative survey of some South African dictionaries are drawn, specifically with regard to bi- and trilingual dictionaries in which Afrikaans, English, Japanese, Xhosa and Zulu combine as macrostructural components. After relating the act of translating in the various dictionaries to equivalence-based and descriptive theories of translation, the phenomenon of cultural transposition between lemma and translation equivalent is investigated. Starting with a brief characterisation of the dictionaries, the different perspectives and cultural biases vis-à-vis the "other" culture as reflected in the selection of lemmas and editorial examples are highlighted. In situating each instance of lexicographical contact, certain text linguistic principles are considered and applied to dictionary articles as units of discourse. Keywords: acceptability; afrikaans; associative meanings; cultural studies; english; informativity; intentionality; interlingual dictionaries; japanese; labelling; lexicography; macrostructural selection; offensive items; ostensive addressing; principles of textuality; text linguistics; translation; xhosa; zulu Benewens die handeling van vertaling, tree transkulturalisasie en strategie van tekstualiteit as interaktiewe faktore op by die saamstel van intertalige woordeboeke. In hierdie artikel word enkele gevolgtrekkings gemaak as uitvloeisel van 'n oorsig oor sommige Suid-Afrikaanse woordeboeke, meer bepaald twee en drietalige woordeboeke waarin Afrikaans, Engels, Japannees, Xhosa en Zulu as makrostrukturele komponente gekombineer word. Nadat die handeling van vertaling in die betrokke woordeboeke met ekwivalensie-gebaseerde en deskriptiewe teorie van vertaling in verband gebring word, word die verskynsel van kulturele oordrag tussen lemma en vertaalekwivalent ondersoek. Eers word 'n kort karakterisering van die betrokke woordeboeke gegee, en dan word die onderskeie perspektiewe en kulturele vooroordele ten opsigte van die "ander" kultuur soos weerspie l in die keuse van lemmas en redaksionele voorbeeldsinne belig. By die situering van elke geval van leksikografiese kontak word bepaalde tekslinguistiese beginsels oorweeg en toegepas op woordeboekartikels as eenhede van diskoers. Sleutelwoorde: aanstootlike items; aanvaarbaarheid; afrikaans; assosiatiewe betekenisse; beginsels van tekstualiteit; engels; et
Die hantering van neweskikkers en onderskikkers in Afrikaanse woordeboeke
N Bosman, AN Otto
Lexikos , 2012,
Abstract: Die diskrepansie tussen die behoefte aan leksikografiese leiding met betrekking tot voegwoorde en die relatiewe onverskilligheid hierteenoor in terme van leksikografiese navorsing en praktyk het tot hierdie artikel aanleiding gegee, waarin die onbevredigende hantering van voegwoorde in Afrikaanse woordeboeke aangedui word en enkele konstruktiewe leksikografiese oplossings vir die hantering van hierdie woordsoortkategorie aan die hand gedoen word. 'n Eerste aanbeveling is dat die lemmata voegwoord, verbindingswoord, neweskikker, onderskikker en voegende bywoord meer diepgaande sintaktiese inligting, met genoeg voorbeelde (ook oor sinsgrense heen) voorsien. Daar behoort kruisverwysings van die spesifieke voegwoordlemmata na hierdie lemmata te wees. Die voorbeelde wat aangebied word, behoort ook tipiese leksikale en grammatiese patrone aan te dui, sowel as of hipotaktiese binding moontlik is of net inlywing. In aanleerderwoordeboeke kan die tipiese leksikale patrone in vet druk verskyn. Sorg moet gedra word in omvattende woordeboeke, soos WAT, om vinniger inligtingsherwinning tot gevolg te hê en leksikograwe behoort nie funksies gelyk te stel aan polisemiese betekenisonderskeidings nie. So is daar byvoorbeeld twee lemmas nodig by of aangesien dit 'n homoniem is wat duidelik aparte lemmas vereis. Sleutelwoorde: Leksikografie, Neweskikker, Korrelatiewe Neweskikker, Onderskikker, Eentalige Woordeboek, Hipotaktiese Binding, Inlywing, Komplementsinne, Grammatikale Leiding, Linguistiese Fundering, Woordorde, Klousintegrasie, Funksiewoord
Page 1 /100
Display every page Item


Home
Copyright © 2008-2017 Open Access Library. All rights reserved.